Ο Μηχανισμός Υποστήριξης Επιχειρήσεων στον Δήμο Αθηναίων
O Μηχανισμός Υποστήριξης Επιχειρήσεων στον Δήμο Αθηναίων εκπονεί εξειδικευμένες μελέτες και έρευνες για τομείς οικονομικής δραστηριότητας με σημαντική παρουσία στον Δήμο Αθηναίων και στην περιοχή παρέμβασης ΟΧΕ ΣΒΑΑ Αθήνας.
Οι πέντε πρώτες μελέτες που αφορούν τους κλάδους των Εστιατορίων, των Καταστημάτων Ρούχων, των Καταστημάτων Υποδημάτων, των Ξενοδοχείων και των Φαρμακείων έχουν ολοκληρωθεί.
Παρακάτω παρατίθενται τα βασικά συμπεράσματα των μελετών.
Εστιατόρια
Η Περιφέρεια Αττικής και ειδικότερα η Αθήνα, αποτελεί έναν από τους πλέον εδραιωμένους και δημοφιλείς προορισμούς της Ελλάδας με σημαντική ανάπτυξη, ως το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας. Αναμφισβήτητα η Αθήνα αποτελεί πόλο έλξης επισκεπτών τόσο για τους αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς της χώρους, όσο και για την γαστρονομία της.
Αναφορικά με τις κατηγορίες των καταστημάτων εστίασης, η κατηγορία “ταβέρνες, μεζεδοπωλεία, ψητοπωλεία” αποτελεί την κυριότερη κατηγορία και ακολουθούν τα καταστήματα που προσφέρουν μεσογειακή, διεθνή και ethnic κουζίνα και τα “bistro, all day bar restaurants. Ξεχωριστή θέση έχουν οι πιτσαρίες και τα ιταλικά εστιατόρια, ενώ η κατηγορία των καταστημάτων Casual Dining (επιχειρηματικό concept) αποτελεί ενδιάμεσο ανάμεσα στα παραδοσιακά εστιατόρια και τα ταχείας εξυπηρέτησης (fast food).
Ο κλάδος των εστιατορίων εξαρτάται άμεσα από το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών, αλλά και την τουριστική κίνηση η οποία συμβάλλει θετικά, ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες τουριστικές περιοχές της χώρας.
Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων εστίασης συνέχισε την ανοδική πορεία και το 2022, παρά την αύξηση του πληθωρισμού και τον περιορισμό του διαθέσιμου εισοδήματος. Το εν λόγω έτος η πορεία του ελληνικού τουρισμού ήταν εξαιρετική, καθώς σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία 9μηνου οι αφίξεις ξένων τουριστών στην Ελλάδα διαμορφώθηκαν σε 23,7 εκατ. περίπου έναντι 11,6 εκατ. το αντίστοιχο 9μηνο του 2021. Παράλληλα, με την επάνοδο σε ρυθμούς κανονικότητας το κανάλι HO.RE.CA λειτούργησε σε υψηλότερους ρυθμούς από το 2021. Τα εστιατόρια ολόκληρης της χώρας κατέγραψαν αύξηση 8,8% στα έσοδα του 2022, τα εστιατόρια του δήμου Αθηναίων ενισχύθηκαν κατά 10,5% και της ΟΧΕ κατά 15,8%.
Καταστήματα Ρούχων
Κύριο χαρακτηριστικό της ελληνικής αγοράς των ενδυμάτων είναι η δραστηριοποίηση μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων σε όλη την επικράτεια, οι οποίες διαφοροποιούνται μεταξύ τους όχι μόνο ως προς την έκταση του δικτύου πωλήσεων, αλλά και ως προς τον τρόπο διάθεσης των προϊόντων τους.
Τα καταστήματα ειδών ένδυσης διαθέτουν ποικιλία προϊόντων, η ζήτηση των οποίων επηρεάζεται άμεσα ή έμμεσα από αρκετούς παράγοντες, όπως είναι: τιμή πώλησης των προϊόντων, το διαθέσιμο εισόδημα και το βιοτικό επίπεδο των καταναλωτών, οι μεταβολές στην καταναλωτική συμπεριφορά, οι τάσεις της μόδας κλπ.
Η εμφάνιση της πανδημίας τον Μάρτιο του 2020 επηρέασε σημαντικά τόσο τον εξεταζόμενο κλάδο όσο και τους υπόλοιπους κλάδους στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, το 2020 μειώθηκαν τα καταστήματα λιανικού εμπορίου ενδυμάτων στην Ελλάδα, καθώς καταγράφηκαν 14.979 έναντι 15.644 επιχειρήσεων το 2019 (-4,3% 2020/2019,ή 665 λιγότερες επιχειρήσεις) σύμφωνα με τα στοιχεία του Στατιστικού Μητρώου Επιχειρήσεων που διατηρεί η ΕΛ.ΣΤΑΤ.
Επιπλέον, η απασχόληση μειώθηκε σε όλα τα καταστήματα λιανικού εμπορίου ενδυμάτων ολόκληρης της χώρας. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφεται σε επίπεδο συνόλου της χώρας (-8,8%) και ακολουθεί η περιφέρεια Αττικής με μείωση 7,1%. Μικρότερη ήταν η μείωση για τις επιχειρήσεις της περιφερειακής ενότητας κεντρικού τομέα Αθηνών (-4,8%). Ο συνολικός κύκλος εργασιών υποχώρησε κατά 27% περίπου το 2020 έναντι του 2019 και διαμορφώθηκε σε €2,046 δις. Τη διετία που ακολουθεί (2021-2022) σημειώνει αύξηση και εκτιμάται σε €2,900 δισ. το 2022 (+8,2% 2022/2021). Ο κύκλος εργασιών των εταιρειών που εδρεύουν στην ΟΧΕ ανήλθε σε €1,104 δισ. (+10,2% 2022/2021) και στον δήμο Αθηναίων σε €1,363 δισ. (8,8% 2022/2021).
Καταστήματα Υποδημάτων
O κλάδος των καταστημάτων πώλησης υποδημάτων και δερμάτινων ειδών στην χώρα χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη πληθώρας επιχειρήσεων διάσπαρτων σε όλη την επικράτεια, καθώς και από την “αλληλοεπικάλυψη” όσον αφορά το αντικείμενο δραστηριότητάς τους. Το μεγαλύτερο ποσοστό των επιχειρήσεων είναι μικρού μεγέθους που λειτουργούν με τη νομική μορφή ατομικής επιχείρησης. Η ύπαρξη πληθώρας καταστημάτων, πολλά από τα οποία βρίσκονται σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου.
Ο αριθμός των απασχολούμενων στα καταστήματα πώλησης υποδημάτων και δερμάτινων ειδών στον Δήμο Αθηναίων διαμορφώθηκε σε 1.104 άτομα, παρουσιάζοντας μείωση 4,2% το 2020 έναντι του 2019. Τονίζεται ότι η Αθήνα εμφάνισε μικρότερο ρυθμό μείωσης απασχολούμενου προσωπικού από τον αντίστοιχο τόσο της περιφέρειας Αττικής (-10,3%) αλλά και πανελλαδικά (-11,4%). Το 86% περίπου των εργαζομένων σε καταστήματα υπόδησης της ΠΕ Κεντρικού Τομέα Αθηνών, το 28% της Περιφέρειας Αττικής και το 13% του συνόλου της χώρας απασχολείται σε καταστήματα του Δήμου Αθηναίων.
Οι πωλήσεις του κλάδου των καταστημάτων πώλησης υποδημάτων και δερμάτινων ειδών (NACE Αναθ. 2: 4772) παρουσιάζουν μικρές διακυμάνσεις την περίοδο 2013-2019 σε πανελλαδικό επίπεδο, διαμορφούμενες το 2019 σε €519,7 εκατ. Ο κλάδος σημείωσε την καλύτερη επίδοσή του το 2014 (€541,1 εκατ.). Το 2020, η εμφάνιση της πανδημίας COVID-19 και τα μέτρα που υιοθετήθηκαν για τον περιορισμό της εξάπλωσής της (lockdowns, αναστολή λειτουργίας καταστημάτων, κλπ.) έπληξαν την εξεταζόμενη αγορά που κατέγραψε κατακόρυφη πτώση 36,1%. Το 2021, ο κλάδος επανήλθε σε ανοδική τροχιά (29,8%), με τις συνολικές πωλήσεις να ανέρχονται σε €431 εκατ. Το 2022 εκτιμάται ότι συνεχίστηκε η ανοδική πορεία με ρυθμό αύξησης 8,6%, διαμορφούμενος στα €468 εκατ., χωρίς ωστόσο να καλύπτει τις απώλειες του 2020 και να επανέρχεται στα προ COVID επίπεδα.
Ξενοδοχεία
Η Περιφέρεια Αττικής και ειδικότερα η Αθήνα, αποτελεί έναν από τους πλέον εδραιωμένους, δημοφιλείς και εμβληματικούς προορισμούς της χώρας, με σημαντική αναπτυξιακή δυναμική λόγω της εξαιρετικά καλής προσβασιμότητας και των σημαντικών πόρων και υποδομών που διαθέτει, ως το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας. Τα σημαντικά έργα και οι επενδύσεις που έχουν ξεκινήσει/αναμένεται να υλοποιηθούν στο παραλιακό μέτωπο, πρόκειται να συμβάλλουν στην ανάπλαση αυτού και στην περαιτέρω τουριστική του αξιοποίηση. Μακράν οι κύριοι λόγοι επιλογής της Αθήνας για τους επισκέπτες αναψυχής είναι οι αρχαιολογικοί της χώροι, ο πολιτισμός της, η γαστρονομία της, η πλούσια βραδινή και καλλιτεχνική ζωή της και το γεγονός ότι είναι ένας “must” προορισμός, ένα κοσμοπολίτικο κέντρο που συνδυάζει τον αρχαίο κόσμο με υπέροχα μεσογειακά τοπία. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που η Αθήνα βρέθηκε στην πρώτη τριάδα μεταξύ των κορυφαίων ευρωπαϊκών προορισμών για το 2023 (European Best Destinations).
Η Αθήνα με βάση τα στοιχεία μέσης πληρότητας και μέσης τιμής δωματίου, δείχνει να υστερεί σε πληρότητα μονάδων και σε τιμές έναντι των ανταγωνιστών της. Στη σκιά της πανδημίας και των αυστηρών υγειονομικών μέτρων και πρωτοκόλλων του 2020 και 2021, ήρθαν το 2022 να προστεθούν οι νέες γεωπολιτικές εξελίξεις και η ενεργειακή κρίση, γεγονότα που σαφώς και επηρέασαν μεταξύ άλλων και το «τουριστικό επιχειρείν». Παρ΄ όλα αυτά, η Αθήνα ως προορισμός αντιστάθηκε και τα αθηναϊκά ξενοδοχεία κατάφεραν με αργούς ρυθμούς και σταδιακά να ενδυναμώσουν την μέση πληρότητα των μονάδων τους, σταθεροποιώντας και το έσοδο ανά διαθέσιμο δωμάτιο, επιτυγχάνοντας και μια μικρή αύξηση στην μέση τιμή δωματίου.
Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας η Αθήνα κέρδισε την προσοχή και ως προορισμός για επισκέπτες που σκοπεύουν να μείνουν για αρκετό καιρό όπως οι ψηφιακοί νομάδες. Γεγονός όχι τυχαίο καθώς ως προορισμός συγκεντρώνει πολλές από τις ιδιότητες που αναζητούν οι «επισκέπτες μακράς διαρκείας» σε έναν προορισμό.
Φαρμακεία
Βασικό χαρακτηριστικό του κλάδου των φαρμακείων είναι η δραστηριοποίηση μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων, διάσπαρτων σε όλη την επικράτεια με την συντριπτική πλειονότητα αυτών να αποτελούν ατομικές επιχειρήσεις (83%). Ειδικότερα, στη χώρα εντοπίζονται 10.722 φαρμακεία αντιστοιχώντας ένα φαρμακείο ανά 1.003 κατοίκους. Τα περισσότερα εξ’ αυτών αποτελούν μεμονωμένα/ανεξάρτητα καταστήματα, ενώ η γεωγραφική κατανομή τους εξασφαλίζει την πρόσβαση κάθε πολίτη σε φαρμακευτικά προϊόντα, στο σύνολο της χώρας.
Οι θεσμικές παρεμβάσεις της Πολιτείας (επιβολή μειώσεων τόσο στις τιμές των φαρμάκων όσο και στο περιθώριο κέρδους κατά περίπτωση), καθώς και οι καθυστερήσεις πληρωμών από τα ασφαλιστικά ταμεία προκάλεσαν ένα παρατεταμένο κλίμα αβεβαιότητας και έντασης μεταξύ φαρμακοποιών και Πολιτείας την τελευταία δεκαετία.
Όσον αφορά το τελευταίο έτος (2022), η αγορά των φαρμακείων (συνολικές πωλήσεις αυτών) εκτιμάται ότι αυξήθηκε, με ρυθμό +2,6% (2022/21), με τις πωλήσεις να καταγράφουν όμοια πορεία στο Δήμο Αθηναίων και στην περιοχή της ΟΧΕ. Ειδικότερα, στο Δήμο Αθηναίων αντιστοιχεί το 8% των συνολικών πωλήσεων της χώρας, με την περιοχή της ΟΧΕ να συμμετέχει κατά 17% στις πωλήσεις του Δήμου Αθηναίων.
Ενισχυμένο ρόλο απέκτησαν το ίδιο χρονικό διάστημα και τα ηλεκτρονικά φαρμακεία, των οποίων η δραστηριότητα διευρύνθηκε έντονα. Η χρήση του διαδικτύου και η διόγκωση των ηλεκτρονικών αγορών τα τελευταία χρόνια, οδήγησε σε άνοδο των πωλήσεων των ηλεκτρονικών φαρμακείων, εδραιώνοντας την θέση τους στην αγορά.
Επικοινωνία
Αν είστε υφιστάμενη ή νέα επιχείρηση που δραστηριοποιείται στο Δήμο Αθηναίων ή επιχειρηματίας που θέλει να δραστηριοποιηθεί στο Δήμο, επικοινωνήστε μαζί μας στα ακόλουθα στοιχεία:
Διεύθυνση: Ξενοφώντος 7, 105 57, Αθήνα (ΕΑΤΑ)
Τηλέφωνο: 210 3253123, e-mail: info@developathens.gr
Εξειδικευμένοι Σύμβουλοι του Μηχανισμού θα σας παρέχουν ενημέρωση για τη λειτουργία του και τις υπηρεσίες που μπορείτε να λάβετε, καθώς και για τις απαιτούμενες ενέργειες προκειμένου να λάβετε υποστήριξη.
